Kabotat

Kabotat (izgovor kàbotȁt) dalmatinski je pomorski glagol koji znači ploviti uz obalu. Zabilježeno je i specifičnije navigacijsko značenje: navigati uz obalu do određene geografske širine, a zatim nastaviti plovidbu po toj širini.

Libar besida
Kabotat
glagol
Obalna odnosno kabotažna plovidba; ilustracija pomorskoga značenja glagola kabotat.
Hrvatski	ploviti uz obalu, navigati uz obalu do određene geografske širine i onda nastaviti po njoj
Izgovor	kàbotȁt
Objašnjenje	Dalmatinski pomorski glagol za plovidbu uz obalu. U posebnom navigacijskom značenju označava plovidbu uz obalu do određene geografske širine, nakon čega se plovidba nastavlja po toj širini.
Definicija	1. Ploviti uz obalu; obavljati obalnu odnosno kabotažnu plovidbu. 2. Navigati uz obalu do određene geografske širine te zatim nastaviti plovidbu po toj širini.
Napomena	Riječ pripada tradicionalnom dalmatinskom pomorskom i navigacijskom nazivlju.
Značenja	Ploviti uz obalu. Obavljati obalnu odnosno kabotažnu plovidbu. Navigati uz obalu do određene geografske širine i potom nastaviti plovidbu po toj širini.
Napomene	Osnovno zabilježeno značenje jest „ploviti uz obalu“. U užem navigacijskom značenju riječ opisuje dolazak uz obalu do određene geografske širine i nastavak plovidbe po toj širini. Riječ je povezana s tradicionalnim pomorskim načinima navigacije. Zabilježeni izgovor je kàbotȁt.
Napomene	Drugo zabilježeno značenje opisuje specifičan način određivanja i održavanja smjera plovidbe pomoću geografske širine te ga treba razlikovati od općenitoga značenja „ploviti uz obalu“.
Primjeri	Brod je kabota uz obalu. Po mirnome vrimenu mogli su kabotat bliže kraju. Kabotali su uz kraj dok nisu došli na potribnu širinu. Kad su došli na određenu širinu, nastavili su navigat po njoj.
Sinonimi	ploviti uz obalu obalna plovidba kabotažna plovidba
Antonimi	plovidba otvorenim morem oceanska plovidba
Srodne riječi	kabotaža kabotažna plovidba navigacija navigati plovidba brod obala geografska širina kurs pomorstvo
Frazeologija	kabotat uz obalu kabotat uz kraj kabotat do određene širine kabotat po širini
Sintagma	obalno kabotanje kabotažna plovidba

Značenje

Kabotat (izgovor kàbotȁt) tradicionalni je dalmatinski pomorski glagol povezan s obalnom plovidbom i navigacijom.

Zabilježena su dva međusobno povezana značenja:

1. ploviti uz obalu
2. navigati uz obalu do određene geografske širine i zatim nastaviti plovidbu po toj širini

Drugo značenje preciznije opisuje određeni navigacijski postupak te ga ne treba potpuno poistovjetiti s općenitim pojmom obalne plovidbe.

Izgovor

Zabilježeni izgovor riječi je:

• kàbotȁt

Ploviti uz obalu

U osnovnom pomorskom značenju kabotat znači ploviti uz obalu.

Takva se plovidba odvija u blizini kopna odnosno duž obale, za razliku od plovidbe otvorenim morem.

Primjer:

„Brod je kabota uz obalu.“

U tom značenju riječ je blisko povezana s pojmovima kabotaža i kabotažna plovidba.

Kabotat uz kraj

U dalmatinskom pomorskom govoru obala se često označava i pojmom kraj, pa se značenje glagola može izraziti i kao:

kabotat uz kraj

odnosno ploviti držeći se obalnoga područja.

Primjer:

„Po mirnome vrimenu mogli su kabotat bliže kraju.“

Navigacijsko značenje

Posebno je zanimljivo drugo zabilježeno značenje riječi kabotat.

Ono označava:

navigati uz obalu do određene geografske širine i onda nastaviti po njoj.

U toj uporabi nije riječ samo o općoj plovidbi uz obalu nego o navigacijskom postupku u kojemu geografska širina služi kao važna odrednica nastavka plovidbe.

Postupak se može opisati u dva osnovna dijela:

1. ploviti odnosno navigati uz obalu do željene geografske širine;
2. nakon dosezanja te širine nastaviti plovidbu držeći se odgovarajuće paralele odnosno geografske širine.

Geografska širina u navigaciji

Geografska širina određuje položaj mjesta sjeverno ili južno od ekvatora.

U tradicionalnoj pomorskoj navigaciji poznavanje geografske širine bilo je osobito važno za određivanje položaja broda i vođenje plovidbe.

Zabilježeno posebno značenje glagola kabotat upravo povezuje obalnu plovidbu s dosezanjem određene geografske širine i nastavkom puta po njoj.

Odnos prema kabotaži

Riječ kabotat značenjski je povezana s kabotažom, odnosno obalnom plovidbom.

Ipak, pri obradi dalmatinske riječi treba sačuvati njezina zabilježena značenja, osobito drugo, navigacijski preciznije značenje.

Zato se kabotat u ovoj natuknici ne definira samo kao „obavljati kabotažu“, nego prvenstveno prema zabilježenim značenjima:

• ploviti uz obalu
• navigati uz obalu do određene geografske širine i nastaviti po njoj

Pomorska uporaba

Riječ pripada tradicionalnom dalmatinskom pomorskom leksiku.

Tipične konstrukcije mogu biti:

• kabotat uz obalu
• kabotat uz kraj
• kabotat do određene širine
• kabotat po širini

Primjeri

• Brod je kabota uz obalu.
• Po mirnome vrimenu mogli su kabotat bliže kraju.
• Kabotali su uz kraj dok nisu došli na potribnu širinu.
• Kad su došli na određenu širinu, nastavili su navigat po njoj.

Navedene rečenice služe kao urednički primjeri uporabe i nisu navedene kao dokumentirani dijalektološki citati.

Slika

Slika Pesquisa CNT de Transporte Aquaviário - Cabotagem 2013 (8866574861).jpg prikazuje pomorski promet povezan s kabotažnom odnosno obalnom plovidbom.

Služi kao ilustracija osnovnoga pomorskog značenja riječi kabotat.

Sinonimi i bliskoznačnice

Prema pojedinom kontekstu značenjski su bliski:

• ploviti uz obalu
• obalna plovidba
• kabotažna plovidba

Navedene izraze ne treba nužno smatrati potpunim sinonimima specifičnoga navigacijskog značenja glagola.

Srodni pojmovi

• Kabotaža
• Kabotažna plovidba
• Navigacija
• Navigati
• Plovidba
• Brod
• Obala
• Kraj
• Geografska širina
• Kurs
• Pomorstvo

Etimologija

Riječ je značenjski povezana s međunarodnim pomorskim nazivljem vezanim uz kabotažu i obalnu plovidbu.

Precizan put kojim je oblik kabotat ušao u dalmatinske govore ne treba određivati bez odgovarajućega etimološkog ili povijesno-pomorskog izvora.

Vidi još

• Kabotaža
• Kabotažna plovidba
• Navigacija
• Navigati
• Geografska širina
• Kurs
• Brod
• Obala
• Pomorstvo